Mierkavańni31

«Hety praces musić vitacca ŭ Litvie». Lićvinizm: pohlad ź Vilni

Adnosna lićvinizmu niama adzinaha pohladu jak siarod litoŭskich navukoŭcaŭ, tak i siarod palitykaŭ. Litoŭskaje vydańnie pasprabavała razabracca ŭ hetym fienomienie i vyśvietlić, čamu jaho tak bajacca litoŭcy.

Biełarusy ŭ Vilni Belarusians in Vilnius Biełorusy v Vilniusie
Biełarusaŭ u Litvie stała bolš. Dziasiatki tysiač pierajechali siudy, ratujučysia ad represij prarasijskaj dyktatury Alaksandra Łukašenki. Fota: Ofis Śviatłany Cichanoŭskaj

Na minułym tydni litoŭskaje vydańnie LRT.lt na ruskaj movie nadrukavała artykuł «Strach pierad lićvinizmam. Jakaja Biełaruś patrebna Litvie: aŭtarytarnaja ci demakratyčnaja?». Pryvodzim asnoŭnyja jaho pałažeńni.

Raznastajnaść pohladaŭ

Aŭtar artykuła źviartaje ŭvahu na niadaŭniuju zajavu Departamienta mihracyi Litvy ab tym, što ideałohija lićvinizmu ŭ hety momant nie ŭjaŭlaje pahrozy suvierenitetu i terytaryjalnaj cełasnaści Litvy.

Adnak u viedamstvie ličać, što dziejnaść tak zvanych lićvinistaŭ moža pavysić uzrovień mižetničnaha napružańnia, a sprečki na hetuju temu ŭ publičnaj prastory mohuć nastroić łajalnych da Litvy biełarusaŭ suprać hetaj krainy.

Ale tak ličać nie ŭsie. Kiraŭnik Kamiteta nacyjanalnaj biaśpieki i abarony Łaŭrynas Kaščunas zajaviŭ, što Litva pavinna akreślić «čyrvonyja linii», i zaznačyŭ, što nie choča, kab u krainie źjavilisia supolnaści, u jakich raspaŭsiudžana ideja lićvinizmu, jakaja prysvojvaje sabie historyju Vialikaha Kniastva Litoŭskaha (VKŁ). Niahledziačy na heta, Kaščunas padkreśliŭ, što historyja VKŁ złučaje biełarusaŭ z Zachadam.

A libierał, člen Kamiteta nacyjanalnaj biaśpieki i abarony Litvy, Rajmundas Łapata prapanuje zmahacca z kožnym asobnym vypadkam prajavy lićvinizmu i kaža, što Hienieralnaja prakuratura mahła b inicyjavać kryminalny pieraśled biełarusaŭ, jakija prapahandujuć hetuju ideałohiju, jakaja «vykazvaje pretenzii na terytaryjalnuju cełasnaść Litvy».

U toj ža čas lidarka biełaruskaj apazicyi Śviatłana Cichanoŭskaja ŭ intervju vydańniu adznačyła, što dyskusii ab pahrozach lićvinizmu — praca biełaruskaj i rasijskaj prapahandy.

Što takoje lićvinizm

Na hetaje pytańnie litoŭskaje vydańnie paprasiła dać adkaz dvuch uradžencaŭ Biełarusi: historyka Alaksandra Frydmana, jaki doŭhi čas žyvie ŭ Hiermanii, i žurnalista Vadzima Vilejtu, jaki zvyš 20 hadoŭ žyvie ŭ Litvie, — i litoŭskaha historyka, prafiesara Vilenskaha ŭniviersiteta Alfredasa Bumbłaŭskasa.

Dla litoŭskaha čytača Frydman adznačaje, što centralnym u lićviniźmie jość imknieńnie padkreślić značeńnie biełarusaŭ u historyi VKŁ, jakoje ŭ svaju čarhu razhladajecca jak najvažniejšy etap biełaruskaj historyi.

Druhi aśpiekt — razhlad Vilni jak klučavoha horada ŭ kulturnaj historyi Biełarusi kanca XIX — pačatku XX stahodździa i šmat u čym jak biełaruskaha horada. Ale biez palityčnych i terytaryjalnych damahańniaŭ.

Usie troje ekśpiertaŭ kažuć ab tym, što jość krajniaja forma lićvinizmu. Mienavita jaje prychilniki śćviardžajuć, naprykład, što žamojty akupavali Vilniu, što biełarusaŭ bolš pravilna nazyvać lićvinami. I što ciapierašnija biełarusy mohuć pretendavać na ŭsiu spadčynu VKŁ, u tym liku na stalicu Vilniu.

Ź inšaha boku, jość umierany ci kanstruktyŭny lićvinizm. Da prychilnikaŭ takoha Bumbłaŭskas adnosić Alesia Biełaha, jaki pryznaje histaryčnyja miežy Litvy šyrejšymi, čym miežy 1920 hoda. Navat Nalibockuju pušču jon advodzić histaryčnaj Litvie.

«Kali heta — asnova ideałohii lićvinizmu, to tady z hetaj histaryčnaj Litvy pachodziać vielmi mnohija viadomyja biełaruskija tvorcy, naprykład, Bahdanovič, Ciotka (Ałaiza Paškievič). U takim vypadku heta toj lićvinizm, ź jakim nam, litoŭcam, treba budzie ličycca. Tamu što my zachočam, kab biełarusy pryznali, što ŭ hetym jość i litoŭski śled, a my, u svaju čarhu, pavinny budziem pryznać, što ŭ hetym jość biełaruski śled», — zaznačaje litoŭski historyk.

Litoŭskamu čytaču Vilejta tłumačyć, što histaryčnaja teoryja ŭmieranaha lićvinizmu doŭhija hady vykładałasia ŭ škołach i ŭniviersitetach Biełarusi. Zhodna ź joj, VKŁ ličycca litoŭska-biełaruskaj dziaržavaj, jakaja akcentuje histaryčnuju supolnaść litoŭcaŭ i biełarusaŭ, padkreślivaje mirny charaktar ich suisnavańnia ŭ składzie supolnaj krainy.

Daŭniaja historyja sprečak

U artykule adznačajecca, što, niahledziačy na ciapierašniuju aktyŭnaść, takoha kštałtu razmovy i dyskusii — nie navina. Pavodle słoŭ Frydmana, pik histaryčnych sprečak pamiž biełarusami i litoŭcami prypaŭ na kaniec 1980-ch — pačatak 1990-ch hadoŭ. Tady, jak uspaminaje ekśpiert, abiedźvie dziaržavy sprabavali pieramienšyć układ adna adnoj u supolnuju historyju.

Bumbłaŭskas ličyć, što i biełarusy, i ŭkraincy naroŭni ź litoŭcami zjaŭlajucca spadkajemcami VKŁ, i apaniruje litoŭskim krytykam biełaruskaha kampanienta ŭ historyi VKŁ, jakija časam vykazvajuć niezadavolenaść u tym liku i hierbam «Pahonia».

Prafiesar padkreślivaje, što bolšaść biełarusaŭ uśviedamlajuć važnaść historyi VKŁ u ich samaśviadomaści. U toj čas jak litoŭcy nie chočuć pryznavać roli biełarusaŭ u historyi VKŁ.

Dla taho, kab upeŭnicca ŭ roli biełarusaŭ, jon raić litoŭcam adkryć treci Statut i pasprabavać pračytać, što ŭ im napisana. «Nivodzin litoviec nie zrazumieje, a kožny druhi biełarus — zrazumieje», — kaža A. Bumbłaŭskas.

Čamu ŭ litoŭskim hramadstvie bajacca lićvinizmu

Na dumku Vilejty, strach lićvinizmu ŭ litoŭskim hramadstvie šmat u čym byŭ abumoŭleny dziejańniami režymu Łukašenki. Jon uzrastaŭ u tyja pieryjady, kali aficyjnyja ŭłady ŭ Biełarusi imknulisia naładzić adnosiny z Zachadam i ŭzmacniali histaryčnyja naratyvy, jakija akcentujuć supolnaść Biełarusi z zachodnimi susiedziami.

U hetyja pieryjady ŭ Biełarusi stavilisia pomniki «litoŭskim kniaziam» (Alhierdu ŭ Viciebsku ŭ 2014 hodzie, Hiedyminu ŭ Lidzie ŭ 2019 hodzie), pravodziłasia restaŭracyja staražytnych zamkaŭ (Lida, Halšany, Kreva).

Vilejta ŭzhadvaje epizod ź biełaruskim baletam «Vitaŭt» u 2017 hodzie. Tahačasny ministr kultury Litvy Lijana Ruokicie-Jonsan nazvała jaho zapłanavany pakaz u Vilni pravakacyjaj i demanstracyjaj miakkaj siły z boku Biełarusi. Niahledziačy na toje, što častka litoŭskich historykaŭ vyśmiejała niekampietentnaść ministra, inšaja častka vykazała zaniepakojenaść tym, što «ŭ apošnija hady ŭ našych susiedziaŭ namieciłasia tendencyja ŭsprymańnia vialikich kniazioŭ litoŭskich u jakaści hierojaŭ biełaruskaha naroda».

Žurnalist adznačaje, što takaja reakcyja Litvy na adnaŭleńnie spadčyny i rost uvahi da historyi VKŁ idzie ŭrazrez ź ciapierašniaj i minułaj litoŭskaj palitykaj u dačynieńni da biełaruskaj hramadzianskaj supolnaści.

Z adnaho boku, Litva padtrymała dziejnaść apalnaha Jeŭrapiejskaha humanitarnaha ŭniviersiteta, padtrymała biełarusaŭ u 2020-m. Z druhoha boku, pry lubych sprobach biełarusaŭ dakranucca da historyi VKŁ u litoŭskim hramadstvie i palityčnych kołach uźnikaje strach pierad lićvinizmam.

Akcija v poddieržku Biełarusi «Puť svobody» Action in support of Belarus
Akcyja ŭ padtrymku Biełarusi «Šlach svobody». 23 žniŭnia 2020 hoda. Fota: AP Photo / Mindaugas Kulbis

Vilejta zaznačaje, što «kali litoŭcy buduć reahavać na lubyja histaryčnyja niejkija stanoŭčyja pačućci biełarusaŭ u adnosinach da VKŁ niehatyŭna, to heta niepaźbiežna sapsuje adnosiny pamiž narodami».

Vilejta ŭpeŭnieny, što kali biełarusy zachavajucca jak nacyja, to buduć dalej šukać svaju ŭłasnuju histaryčnuju identyčnaść, svajo pachodžańnie. U suviazi z hetym lićvinizm jak pierakanańnie ŭ tym, što VKŁ było taksama i biełaruskaj dziaržavaj, budzie nabirać papularnaść. I hety praces musić vitacca ŭ Litvie.

Naturalna, nielha dapuskać papularyzacyi niejkich radykalnych nastrojaŭ, jakija sparadžajuć pretenzii na Vilniu ci mohuć pryvieści da patencyjnaha sutyknieńnia dvuch narodaŭ. Ale siońnia, pavodle słoŭ Vilejty, jon nie naziraje nijakich realnych pahroz.

Lićvinizm i nacyjanalizm

Vilejta ličyć, što litoŭcy pryzvyčailisia da naratyvu, jaki za 30 hadoŭ raspaŭsiudžvaŭ režym Łukašenki, ab tym, što historyja Biełarusi pačynajecca z balšavizmu. Inšaha jany nie viedajuć.

Ale «litoŭskamu hramadstvu treba zrazumieć, što kali jany chočuć, kab Biełaruś stała jeŭrapiejskim nadziejnym, stabilnym susiedam, jaki pryjazna nastrojeny ŭ adnosinach da Litvy, to adpaviednym čynam u Biełarusi pavinna być svaja jeŭrapiejskaja historyja, i hetaja jeŭrapiejskaja historyja źviazanaja ź litoŭcami ŭ składzie VKŁ i z palakami ŭ składzie Rečy Paspalitaj», — adznačaje Vilejta.

Z hetym mierkavańniem zhodny i prafiesar Bumbłaŭskas: «Lepš nie złavać, a paradavacca tamu, što biełarusam važnaja historyja Litvy i našy supolnyja kiraŭniki. <…> My pavinny budziem pryznać, što hety narod isnuje, jość našym, [možna skazać,] svajakom, samym blizkim narodam da nas».

Prafiesar pierakanany, što suviaź sučasnych biełarusaŭ z historyjaj VKŁ dazvolić jamu adyści ad savieckaj spadčyny. Ale ŭ toj ža čas i pryviadzie da rostu nacyjanalistyčnych idej, jakija ŭłaścivyja i litoŭcam.

«Dla mianie luby nacyjanalizm — heta bolš jeŭrapiejskaja reč, čym balšavicki savietyzm», — adznačaje prafiesar Bumbłaŭskas.

Aktualnaja situacyja

Na dumku Vilejty, ciapier režym Łukašenki poŭnaściu adchryściŭsia ad biełaruska-litoŭskaj historyi. Ciapierašni strach pierad lićvinizmam u Litvie sfarmavaŭsia ŭnutry krainy, a nie pryjšoŭ zvonku.

Asnoŭnaj pryčynaj strachaŭ pierad lićvinizmam ekśpierty nazyvajuć pavieličeńnie biełaruskaj prysutnaści ŭ Litvie. Siońnia ŭ krainie žyvie kala 60 tysiač biełarusaŭ, čaho niemahčyma nie zaŭvažyć.

Niahledziačy na toje, što niama nijakich abjektyŭnych paćviardžeńniaŭ rostu papularnaści idej lićvinizmu siarod biełarusaŭ u Litvie, ekśpierty dapuskajuć, što mahčymamu zvarotu da radykalnych idej biełarusaŭ sadziejničaje niekalki faktaraŭ. Pieršy — psichałahičnyja ciažkaści, vyklikanyja vymušanaj emihracyjaj. Druhi — adsutnaść u mnohich biełarusaŭ ujaŭleńnia ab svajoj identyčnaści.

Frydman źviartaje ŭvahu na toje, što dyskusii ab lićviniźmie ŭ Litvie ŭ asnoŭnym viaducca nie ŭ navukovaj, a ŭ palityčnaj prastory. U hetym pytańni i biełarusy, jakija zjaŭlajucca prychilnikami hetaha kirunku, i žychary Litvy, jakija bačać u im pahrozu, časta kirujucca nie faktami, a emocyjami.

Radykalizacyi dyjaspary, na dumku Frydmana, taksama sadziejničaje vyklučeńnie biełarusaŭ i Biełarusi z supolnaha histaryčnaha kantekstu.

«Dyskusii ab lićviniźmie viaducca hałoŭnym čynam u sacyjalnych sietkach, nakolki ja heta naziraju. Šmat u čym jany jakraz źviazanyja z zajavaj i dziejnaściu prezidenta Naŭsiedy, tamu što ŭ jaho jość voś hetaja sistematyčnaja pazicyja pa vyniasieńni Biełarusi za dužki», — adznačaje Frydman i pryvodzić prykłady.

Hod tamu prezident Naŭsieda raźmiaściŭ u sacyjalnych sietkach svajo fota kala pomnika Francysku Skaryny z podpisam ab tym, što Skaryna — važnaja asoba ŭ historyi Litvy i Čechii biez zhadki Biełarusi.

Inšy vypadak zdaryŭsia, kali ŭ svaim vystupie z nahody 160-hadovaha paŭstańnia 1863—1864 hadoŭ lidar Litvy nie zhadaŭ biełarusaŭ.

Frydman uzhadvaje i niadaŭni vypadak, kali padčas samitu NATA ŭ Vilni Naŭsieda adkryta skazaŭ, što Biełaruś pieratvaryłasia ŭ hubierniu.

«Dla biełaruskaj supolnaści taki pohlad na Biełaruś, biełaruskaje i biełarusaŭ, kali faktyčna ich albo vynosiać za dužki, albo staviać na adzin bok šalaŭ z režymam Łukašenki, vyklučna niepryjemny», — adznačaje ekśpiert.

Niekatoryja litoŭskija ekśpierty źviazvajuć dyskusii ab lićviniźmie z budučymi prezidenckimi i parłamienckimi vybarami, jakija ŭźnikli ŭ hramadskaj prastory. Tak, na dumku asacyjavanaha analityka Centra daśledavańniaŭ Uschodniaj Jeŭropy Maksima Miłty, u pieradvybarnaj baraćbie niekatoryja palityki «buduć vykarystoŭvać kartu mihracyjnaha kryzisu, toj ci inšaj pahrozy, jakaja zychodzić ad adeptaŭ, marhinałaŭ i roznych prychilnikaŭ lićvinizmu».

Čytajcie jašče:

Dziaržbiaśpieka Litvy apublikavała svaju acenku lićvinizmu i ryzyki, ź im źviazanaj

Čamu litoŭcy bajacca litvinizmu

U Litvie pražyvaje ŭžo da 60 tysiač biełarusaŭ. Ale va ŭładaŭ krainy jość zaściaroha

Łukašenka: Vialikaje Kniastva Litoŭskaje było biełaruskaj dziaržavaj biassprečna

Aleś Kraŭcevič: Lićvinstva — vydumka vorahaŭ, jakuju padtrymali durni

Kamientary31

  • Anton
    13.09.2023
    Vialíkaje Kniástva Litóŭskaje, Rúskaje, Žamójckaje i ínšych ziamiél — jeŭrapiejskaja dziaržava, jakaja isnavała ź siaredziny XIII st. da 1795 hoda. Vidavočna pad Litvoj mielisia naŭvazie pieravažna sučastnyja biełarusaija i častkova rasiejskija( Smalensk, Bransk i h. d.). Pad nazvami Ruskaje pieravažna sučasnyje Ukrainskija dy častkova sučasnych biełaruskich ziemlaŭ a nazva Žamójckaje heta pieravažna sučasnyja Litouskija terytoryi. Zdajecca tak

  • maple
    13.09.2023
    Skolko možno obsasyvať etot vydumannyj tiermin? Jedinstviennoje, čto možno otniesti k marhinalnomu javleniju - eto zajavlenija o nieobchodimosti pieriesmotra sovriemiennych hranic. Vsio ostalnoje - isklučitielno strachi i kompleksy litovciev.
  • Camotny vandroŭnik
    13.09.2023
    Praściej było b ź letuvisami damovicca, što VKŁ, jaho historyja -- naša ahulnaja spadčyna! Nie! Letuvisy na heta nie pojduć! Tamu, što na historyi VKŁ, jak letuviskaj dziaržavy, letuvisy budujuć svaju identyčnaść! Pry hetym, biełarusaŭ, jak takich u hetaj historyi nie isnuje naohuł.
    I jakaja ž pazicyja biełaruskich historykaŭ? Salidarnaj pazicyi niama! Kožny hnie svaju liniju...
    Adnak, jość nie tolki biełaruskija historyki i letuviskija, a jość, naprykład ukrainskija! Dla ich Litva -- biełaruskaja dziaržava, a biełarusy -- litviny! Tak ličyć, naprykład, adzin papularny ukrainski historyk, jaki viadzie błoh "Istorija Rusi". Heta tak, jak i Francyja nazva jakoj pachodzić ad imia niamieckich płamionaŭ frankaŭ, tak i Biełaruś -- ad litvy. 
    Jaho videarolik -- LITVA ili BIEŁARUŚ ?

«Dziuna: častka druhaja» — błakbastar, idealny da skryhatu ŭ zubach3

Chto zabiŭ Franciška Alachnoviča. Adkryty novyja fakty11

Ała Puhačova apublikavała post paśla śmierci Navalnaha20

«Praciraju dźviarnuju ručku, bo jaje mohuć namazać atrutaju». Pahavaryli z homielskim psichołaham, kvateru jakoj razhramili siłaviki17

«Z 3 pa 6 kłas nasiŭ zaplečnik adnakłaśnicy». Historyi ludziej, u jakich nikoli nie było surjoznych adnosin9

MUS zajaviła pra pieršuju spravu za admaŭleńnie hienacydu biełaruskaha naroda12

Druhi hod zapar na «Pieśni hoda Biełarusi» pieramahła niaviestka Łukašenki25

«U pamiežnikaŭ mahli ŭźniknuć da mianie pytańni». Jak biełarusy abychodnymi šlachami atrymlivajuć polski šenhien13

102-hadovaja žančyna ŭspomniła pra hady vajny, dy nie ŭličyła ideałohii. Jaje papraviŭ 74-hadovy kamunist15

Stała viadoma, jakija katehoryi ludziej pakinuli za kratami paśla apošniaj abłavy na salidarnych z palitviaźniami5

«Aproč tych dvanaccaci hadoŭ, kali jon piŭ». Udava Ryhora Baradulina apublikavała niazvykłyja ŭspaminy pra jaho8

Jak prapahandyst Ihar Tur staŭ lubimčykam Łukašenki i kolki zarabiŭ u 2020-m15

«Ja, kali zakryvaju pracoŭny noŭt u piatnicu ŭviečary». Najlepšyja tvity tydnia5

Mužčynu, jakoha zatrymali paśla viartańnia z Polščy, buduć sudzić za «zdradu dziaržavie»11

Učora ŚMI paviedamlali pra zatrymańnie byłoha kiraŭnika Bresta. Ale nasamreč jon na voli4

Na fakultetach BDU stvaryli kamisii, jakija ŭziali pad kantrol kadravyja pytańni

Arhanizatary vybaraŭ faktyčna pryznalisia ŭ falsifikacyjach u Minsku. Sačycie za rukami12

«Zavierbavać Klimoviča. Kab sačyć za im — zavierbavać Hrabinskaha. Kab sačyć za Hrabinskim — zavierbavać Sierhijeviča»: jak NKVD chacieŭ pastavić zachodniebiełaruskuju intelihiencyju na kaleni4

Lizu, što pamierła ŭčora ŭ Varšavie, pachavajuć u polskaj stalicy4

Historyja čatyroch žančyn, jakija pieražyli HUŁAH i paŭstańnie ŭ łahiery5

Usie naviny →
Usie naviny

Rabotnik Mazyrskaha NPZ zabiŭ siabie praz prablemy na pracy1

Arhanizatary vybaraŭ faktyčna pryznalisia ŭ falsifikacyjach u Minsku. Sačycie za rukami12

Ajcišnik z Kurska sprabuje zarabić na biełarusach, pradajučy im «miortvyja» vakansii4

«Zavierbavać Klimoviča. Kab sačyć za im — zavierbavać Hrabinskaha. Kab sačyć za Hrabinskim — zavierbavać Sierhijeviča»: jak NKVD chacieŭ pastavić zachodniebiełaruskuju intelihiencyju na kaleni4

Rasija zabaraniła paloty samalotaŭ A-50 kala Ukrainy — brytanskaja raźviedka3

Mitrapalit Vienijamin uznaharodziŭ carkoŭnym ordenam Ivana Kubrakova24

Pamior skulptar Ihar Hołubieŭ

Arhiencina addała Ukrainie viertaloty, jakija atrymała ad Rasii9

U Rasii vydalili spasyłki na trek Vasi Abłomava, pryśviečany Navalnamu6

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U Breście zatrymlivali i eks-mera Rahačuka, i hubiernatara Šulejku

Hałoŭnaje

«Choć usryciesia tam, a maje karciny ŭžo pajšli ŭ narod». Što nie padzialili Dziermant, Špakoŭski i Žyhimont?4

«Ludzi byli zapuščany praź Biełaruś». Jak źbiralisia zabić Zialenskaha4

«U darknecie byŭ abjaŭleny košt za majo žyćcio» — Łatuška5

«Mnie paščaściła. A Lizie — nie». Paśla śmierci biełaruski ŭ Varšavie ŭ siecivie šyrycca chešteh #chopićhvałcić — voś što pišuć 4

«U pamiežnikaŭ mahli ŭźniknuć da mianie pytańni». Jak biełarusy abychodnymi šlachami atrymlivajuć polski šenhien13

102-hadovaja žančyna ŭspomniła pra hady vajny, dy nie ŭličyła ideałohii. Jaje papraviŭ 74-hadovy kamunist15

Stała viadoma, jakija katehoryi ludziej pakinuli za kratami paśla apošniaj abłavy na salidarnych z palitviaźniami5

«Aproč tych dvanaccaci hadoŭ, kali jon piŭ». Udava Ryhora Baradulina apublikavała niazvykłyja ŭspaminy pra jaho8

Jak prapahandyst Ihar Tur staŭ lubimčykam Łukašenki i kolki zarabiŭ u 2020-m15

«Ja, kali zakryvaju pracoŭny noŭt u piatnicu ŭviečary». Najlepšyja tvity tydnia5

Žyvaja lehienda Minska: što čuvać u žančyny, jakaja šmat hod śpiavaje pra Isusa?16

Mužčynu, jakoha zatrymali paśla viartańnia z Polščy, buduć sudzić za «zdradu dziaržavie»11

Na miažy ź Litvoj paśla zakryćcia dvuch pamiežnych pierachodaŭ sabralisia vialikija čerhi4

«Bolš za paŭtara mietra nichto nie atrymlivaŭ»1

Učora ŚMI paviedamlali pra zatrymańnie byłoha kiraŭnika Bresta. Ale nasamreč jon na voli4

Na fakultetach BDU stvaryli kamisii, jakija ŭziali pad kantrol kadravyja pytańni

Usie naviny →