Da kanca nastupnaha tydnia ŭ centralnaj častcy horadu źniknie ceły kvartał haradskoj zabudovy kanca XIX - pačatku XX stahodździa.

Cahlanyja i draŭlanyja damy ŭ miežach vulic Irkucka-Pinskaj Dyvizii, Alchoŭskich, Kulikova i Nasyrava stali raźbirać jašče ŭ siaredzinie leta. Zakazčyk — Paleski dziaržaŭny ŭniviersitet — davieryŭ raboty miascovaj ŽKH. Stary šyfier, belki i cehłu bahatamu VNU biez patreby, a horadu spatrebiacca. Da taho ž pasłuha nie biaspłatnaja. Słovam, dla vykanaŭcy vyhada padvojnaja. Ale hrupa pinčukoŭ nakiravała ŭ Ministerstva kultury list, u jakim prasiła abaranić ad razbureńnia kvartał žyłoj zabudovy, što źjaŭlajecca častkaj habrejskaha pradmieścia Karalin i pakinuŭ značny śled u historyi Pinska. Z aŭtarytetnaha viedamstva ŭ adras harvykankama pastupiŭ zahad prypynić znos damoŭ da vyvučeńnia pytańnia ab ich histaryčnaj i kulturnaj značnaści. Jany apynulisia pad časovaj achovaj ministerstva. Praces zaciahnuŭsia na doŭhija dva miesiacy. Za hety čas sa stalicy ŭ pravincyju prychodziła supiarečlivaja infarmacyja. Prychilniki zachavańnia Karalina to radavalisia svajmu pośpiechu, to znoŭ zasmučalisia. U vykankamie i ŭniviersitecie taksama niervavalisia.

Historyja skončyłasia tym, što

16 vieraśnia Biełaruskaja respublikanskaja navukova-mietadyčnaja rada pry Ministerstvie kultury pryniała rašeńnie: «Ličyć niemetazhodnym nadańnie statusu historyka-kulturnaj kaštoŭnaści kvartału Karalin, abmiežavanym vulicami Irkucka-Pinskaj Dyvizii, Nasyrava, Kulikova, Alchoŭskich ŭ Pinsku».
Razam z tym navukova-mietadyčnaja rada nie vyklučaje mahčymaści ŭniasieńnia zacikaŭlenymi subjektami prapanoŭ ab nadańni statusu historyka-kulturnych kaštoŭnaściaŭ asobnym abjektam ŭ histaryčnych miežach pradmieścia Karalin ... I pinčuki, što pastavili pierad ministerstvam pytańnie zachavańnia starych pabudoŭ, i ich apanienty ŭ Pinskim harvykankamie atrymali vypisku z pratakołu pasiadžeńnia rady za podpisam jaje staršyni — namieśnika ministra kultury U. P. Hrydziuška.

U pačatku kastryčnika horad adznačyŭ svajo 912-hodździe, a ŭ listapadzie ŭ byłym pradmieści znoŭ pačała pracavać technika, hetym razam — značna bolš mahutnaja za papiaredniuju. Pamianiaŭsia padradčyk, znos budynkaŭ zakazčyk davieryŭ Pinskamu centru respublikanskaha atrada śpiecyjalnaha pryznačeńnia MNS RB. Za spravu ŭzialisia ludzi ŭ pahonach. Zadaču im pastavili kankretnuju: padrychtavać budaŭničuju placoŭku ŭ maksimalna karotkija terminy. Jak raspavioŭ žurnalistu načalnik atrada Eduard Juraškievič, jany dajuć mahčymaść kamunalnikam źniać šyfier z damoŭ i haspadarčych pabudoŭ, belki i krokvy, vyniać akonnyja ramy i dźviery i t.d. A voś acalełuju cehłu z budaŭničaha śmiećcia na miescy ŭžo nichto nie vybiraje. Usio, što zastajecca ad damoŭ paśla ich razbureńnia, nieadkładna hruzicca ŭ samazvały i vyvozicca na terytoryju darožna-ekspłuatacyjnaha haspadarki KUPP «ŽKH h. Pinska», a tam užo dzielać na prydatny dla druhasnaha vykarystańnia budaŭničy materyjał i śmiećcie.

Zhubiŭšy ceły kvartał adna-i dvuchpaviarchovych damkoŭ, histaryčny asiarodak centralnaha rajona horada niesumnienna źbiadnieje.
Nikoli nie paŭstanie z ruin dobraja pałova vulicy Mickieviča, napałam razrezali kvartał ad Alchoŭskich da Nasyrava, što nie viedaŭ sučasnaha darožnaha pakryćcia i šumu haradskoha transpartu, spakojny i zialony. Adsiul vyrazna prahladajecca stary horad i kaścioł Praśviatoj Panny Maryi, pomnik architektury XVII stahodździa, jaki znachodziŭsia ŭ samym jaho sercy.

Byłyja žychary starych habrejskich damoŭ ciapier lubujucca inšymi vidami. Paleski dziaržaŭny ŭniviersitet pabudavaŭ dla ich 55 dobraŭparadkavanych kvater. Padobnaj pieramienaj u žyćci ludzi zastalisia zadavolenyja. Žurnalistu «Viačorki» daviałosia pahutaryć z adnym z takich pierasialencaŭ. Siarhiej Vasiljevič Paluchovič pryjšoŭ raźvitacca sa svaim raniejšym žytłom. Paśpieŭ. U toj ža dzień dom abrušyŭsia pad ciažaram kaŭša.

Mužčyna pražyŭ u Karalinie 16 hadoŭ. Adnapakajovuju kvateru biez vyhodaŭ jon atrymaŭ pa chadajnictvie ekskavatarna-ramontnaha zavoda, dzie pracavaŭ vadzicielem. Z časam prybudavaŭ vierandu, padklučyŭsia da centralnaha vadapravoda, ustalavaŭ elektravodanahravalnik, pravioŭ miascovuju kanalizacyju. Ab inšych vyhodach cyvilizacyi davodziłasia tolki maryć, zrešty, jak i mnohim jaho susiedziam. Ciapier u jaho z synam prastornaja, ahulnaj płoščaj 43 kvadratnych mietra, adnapakajovaja kvatera z usimi vyhodami. Tolki voś žyć užo niama kali, biaduje piensijanier. Lepšyja hady zastalisia zzadu, zdaroŭje taksama.

Siarod sučasnych nasielnikaŭ Karalina, jak raspaviadaje Paluchovič, habrejaŭ amal nie było. Usie jaho niadaŭnija susiedzi trapili siudy chto pa ordery harvykankama, a chto paśla kupli tut žylla.

Nasielnictva nie zanadta cikaviłasia historyjaj pradmieścia, u bolšaj stupieni ŭsich chvalavali pobytavyja pytańni.
U starych damach nie viedali centralnaha aciapleńnia, było choładna i vilhotna. Da taho ž vostra stajała tema pažarnaj biaśpieki. Jak pakazaŭ razbor budynkaŭ, u niekatorych kvaterach ścieny i stoli uciaplalisia sałomaj. Z vyłučeńniem žycharam Karalina novaha žylla šmathadovyja prablemy ludziej raptoŭna vyrašyłasia.

Što tyčycca vyzvalenaha ziamielnaha ŭčastka, to, jak płanujecca, na miescy źniesienaha žyłoha kvartała źjavicca studencki haradok Paleskaha dziaržuniviersiteta. I pinčuki ŭžo prazvali budučuju novabudoŭlu studenckaj vioskaj. Miežy studharadka jašče niekalki hadoŭ tamu zaćvierdziŭ Łukašenka.

«Viečiernij Briest»

***

Ad nn.by: Hety artykuł aktyŭna abmiarkoŭvajecca na adnym ź niezaležnych sajtaŭ Pinska.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0