Ich raspytali pra toje, jak jany zacikavilisia biełaruskaj movaj i kulturaj, jak na heta reahujuć baćki i adnahodki, i jakim čynam jany pašyrajuć užytak rodnaj movy.

Słovy maładych abviarhajuć mif pra zaniapad biełaruskaj movy. Nasamreč my nazirajem advarotny praces — na movu pradziedaŭ pierachodzić moładź.

Hanna Prakapovič, studentka 1 kursa BNTU, skončyła škołu № 2 u Pastavach:

— Ź pieršaha kłasa štohod chadziła na alimpijadu pa biełaruskaj movie. Nastaŭnica kazała — ja išła. Ale ŭ kłasie vośmym ja zrazumieła, što vyvučaju rodnuju movu nie tolki dla taho, kab atrymać dobruju adznaku: heta jašče i vielmi cikava.

Dziakujučy nastaŭnicy Tamary Mikałajeŭnie Zacharevič pryjšło razumieńnie: stolki jość cudoŭnaj biełaruskamoŭnaj muzyki! A knihi! Jany stali bolš cikavymi, bo, napeŭna, padrasła, kab padyjści da bolš hruntoŭnaha čytańnia i razumieńnia kłasiki biełaruskaj litaratury.

A razmaŭlaju pa-biełarusku ja tolki hod. Ciapier zadajusia pytańniem, čamu ja nie raniej pierajšła sa zvykłaj trasianki da hnutkaj, śpieŭnaj, miłahučnaj biełaruskaj movy. Mahčyma, u małym uzroście ja prosta nie mahła adčuć uvieś jaje smak. I voś adčuła! Adnym sa šturškoŭ da majoj biełaruskaści stała pieśnia biełaruskaha vykanaŭcy Vinsenta «Naša słova ŭ niebiaśpiecy». Pačuŭšy jaje, ja narešcie zrazumieła: «Pačynać treba nie ź ich, nie ź jaho, nie ź jaje, a ź siabie».

Baćki razmaŭlajuć nie pa-biełarusku, ale i nie pa-rusku: tutejšaja havorka ź pieravahaj biełaruskich słoŭ. Siabry — tut užo inšaja sprava. Niekatoryja byli ździŭlenyja i nie nadta zadavolenyja, niekatoryja ŭspryniali narmalna, ale ź ciaham času pryvykli. Na vypusknym ja zaŭvažyła, što šmat chto z adnakłaśnikaŭ u hutarcy sa mnoj užyvaje admietnyja biełaruskija słovy. I heta ciešyć.

Ja zaŭsiody imknusia prydumać niešta, kab zacikavić ludziej rodnaj movaj. Zaprašaju pajści razam sa mnoj na imprezy, viečaryny, prezientacyi. Na svaim dni narodzinaŭ, naprykład, usich haściej ja prymusiła havaryć pa-biełarusku. Uvieś viečar hučała rodnaja mova z vusnaŭ blizkich mnie ludziej, choć niekatorym było ciažkavata.

Maja śpiecyjalnaść u BNTU nazyvajecca «vytvorčaść ekspazicyjna-rekłamnych abjektaŭ», i ja spadziajusia, što, advučyŭšysia piać hadoŭ, zmahu stvarać jakasnuju biełaruskamoŭnuju rekłamu.

Aleh Rusin, vučań 11 kłasa Udzielskaj škoły (Hłybocki rajon):

— Asensavańnie taho, što biełaruskaja mova dla mianie rodnaja, prychodziła pastupova. Spačatku zacikaviŭsia biełaruskaj historyjaj. Ja nijak nie moh uciamić, čamu historyja Biełarusi moža vykładacca na rasijskaj movie. Sa školnych pradmietaŭ mnie najbolš padabajecca biełaruskaja litaratura.

Biełaruskuju movu ŭ razmovie vykarystoŭvaju nie vielmi časta: ja starajusia nie naviazvać svaje pohlady. Chaj kožny dojdzie da razumieńnia sam. Pa-biełarusku ja pišu na svajoj staroncy «VKontaktie». Jość niekalki siabroŭ u sacyjalnych sietkach, jakija mohuć padtrymać znosiny na rodnaj movie. Pisaŭ pa-biełarusku artykuły ŭ hazietu.

Ciapier ja navučajusia ŭ 11 kłasie Udzielskaj škoły. Źbirajusia pastupać na histaryčny fakultet. I ja ŭžo ciapier viedaju, što movaj majho navučańnia budzie biełaruskaja. Doŭhaterminovych płanaŭ na žyćcio ja budavać nie lublu. Chaciełasia b pracavać vykładčykam historyi ŭ škole abo va ŭniviersitecie. I, kaniečnie, vykładać pa-biełarusku.

Z mastackich tvoraŭ mahu paraić tvory Vasila Bykava. Jany vielmi praŭdzivyja, realistyčnyja. I sam Vasil Bykaŭ byŭ vielmi cikavaj asobaj. Jon pradkazaŭ nacyjanalnaje adradžeńnie biełarusaŭ, byŭ jaho pravadnikom. Jašče ja liču, što treba bolš zdymać biełaruskich filmaŭ na biełaruskaj movie. Biez rodnaj movy my zahiniem jak nacyja. Na maju dumku, kožny moža prykłaści namahańni dla vyratavańnia movy.

Volha Jankovič, vučanica 11 kłasa Vaŭkałackaj škoły (Dokšycki rajon):

— Biełaruskuju movu i litaraturu lublu ź dziacinstva, ale hłyboka cikavicca biełaruščynaj pačała adnosna niadaŭna, hady try tamu. U toj čas ja adkapała biblijateku svajho taty, dzie ŭsie knihi byli biełaruskimi. Tvory Karatkieviča, Bykava, Čornaha, Hłobusa, Janiščyc i jašče mnohich-mnohich stali samymi lubimymi i dahetul zastajucca na pieršych miescach maich čytackich rejtynhaŭ.

Nastaŭniki asablivaj uvahi na pierachod na biełaruskuju movu nie źviarnuli — biełaruskamoŭnaja škoła ŭsio ž. Adnahodki spačatku śmiajalisia («Kałchoz…», «Apazicyja…»), ale potym niekatoryja pačali sprabavać razmaŭlać pa-biełarusku.

Mnohija ludzi, kali pačać ź imi razmaŭlać rodnaj movie, adkažuć taksama pa-biełarusku, dy jašče ŭśmichnucca, a chtoś i ruku paciśnie: «Pavažaju!»

Ja razmaŭlaju (nu, starajusia razmaŭlać) na biełaruskaj movie, raju siabram i znajomym muzyku biełaruskich hurtoŭ, knihi biełaruskich aŭtaraŭ… Maju staronki ŭ sacyjalnych sietkach na biełaruskaj movie i pierapisvajusia ź ludźmi pa-biełarusku. Voś maja prapahanda!

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?